Geri Dön
Orta Gerilim Kompanzasyon Sistemleri

H.Murat UÇAR - Genel Müdür
Epkom Elektronik

Alçak gerilim sistemine kıyasla orta gerilim kompanzasyonu yapılırken emniyet açısından dikkat edilmesi gereken daha çok nokta bulunuyor. Ayrıca bu sistemlerde kondansatör içinde, bağlantı noktalarında veya anahtar elemanlarda meydana gelebilecek bir arıza durumunda ortaya çıkacak tehlikelere karşı güvenlik önlemlerinin alınması hayati önem taşıyor
Orta gerilim kompanzasyon sistemleri, çoğunlukla iletim ve dağıtım sistemlerinde ve orta gerilim seviyesinde dağıtım sistemine sahip endüstriyel tesislerde tercih edilen sistemlerdir.


reaktiforan.com
Kompanzasyonla ilgili download arşivi...
Alçak gerilim kompanzasyon sistemlerinde çoğunlukla standart ürünlerle çözümler oluşturulurken orta gerilim sistemlerinde birçok durumda sistemin ihti- yacını karşılayacak güçte kondansatörün standart ürünlerden farklı olarak hesaplanıp yapılması söz konusudur.

Elektriksel açıdan kondansatörün faz sayısı, bağlantı şekli, oluşturulma biçimi alınabilecek koruma önlemlerini belirlemektedir.

Alçak gerilim sistemine kıyasla orta gerilimde kompanzasyon yapılırken emniyet açısından dikkat edilmesi gereken daha çok nokta vardır. Kondansatör içinde, bağlantı noktalarında veya anahtar elemanlarda meydana gelebilecek bir arıza durumunda, ortaya çıkacak tehlikelere karşı güvenlik önlemlerinin alınması hayati önem taşımaktadır.

Bu önlemler iki farklı açıdan ele alınabilir.

1) Elektriksel açıdan doğru koruma önlemler.
2) Oluşabilecek bir patlama ne- ticesinde etrafına verebileceği zararı önleyecek mekaniksel önlemler.

Elektriksel açıdan kondansatörün faz sayısı, bağlantı şekli, oluşturulma biçimi alınabilecek koruma önlemlerini belirlemektedir.
Orta gerilim kondansatörler, trifaze ve monofaze olmak üzere iki farklı şekilde imal edilmektedir. Bağlantı açısından trifaze üçgen; monofaze tek yıldız; monofaze çift yıldız şeklinde konfigürasyonlar oluşturulabilir.

Kullanım yerine göre dahili ve harici tip olarak iki sınıfa ayrılabilir.

Koruma yöntemleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir: Aşırı yüklenme / düşük gerilim koruması Bu koruma yöntemi, kondansatörlerin aşırı gerilim ve aşırı akım sonucu aşırı yüklenmesini önlemek için gereken bir korumadır. Modern teknoloji ile oluşturulan düşük kayıplı kondansatörlerde ısıl açıdan arıza oluşması en aza indirilmiş olup arızalar çoğunlukla dielektrik malzemede meydana gelen delinme sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu durum da genelde akım harmonikleri nedeniyle oluşan aşırı gerilimler sonucunda meydana gelmektedir. Bu duruma karşı alınacak önlem, tepe gerilimine duyarlı bir röle ile sağlanabilir. Baraya hızlı anahtarlama yapan bir kesici üzerinden bağlanan kondansatörlerde gerilim kesintilerinde kondansatörü devreden ayırmayı sağlayacak düşük gerilim rölesi mutlaka bulunmalıdır. Kondansatör devreden çıktıktan sonra uçlarındaki gerilim anma geriliminin yüzde 10 değerine ulaşana kadar devreye alınamaması sağlanmalıdır.

Sigorta koruması

Harici tip sigorta koruması, tek kondansatör ünitelerinin ve küçük kondansatör banklarının korunması için kullanılır. Sigortanın seçiminde oluşacak aşır gerilimler, aşırı akımlar ve anahtarlama transientleri dikkate alınmalıdır.

Dahili sigorta

Özellikle monofaze kondansatörlerde toplam gücü sağlamak için kondansatör üniteleri seri ve paralel bağlanırlar. Her bir üniteye seri olarak bağlanan sigortalar, herhangi bir ünitede oluşacak bir arızada bu üniteyi devre dışı bırakarak kondansatörün kalan sağlam ünitelerle çalışmasına olanak sağlarlar.

Dengesizlik koruması

Dengesizlik korumasının amacı, sağlam ünitenin üzerindeki gerilimin yüzde 10’dan daha fazla değere ulaşmadan arızalı kondansatör kademesinin devre dışı bırakılmasıdır.

Akım sınırlama reaktörü

Kondansatör bank devreye girdiğinde yüksek geçici akımlar çekilir. Bu akımlar özelikle birden fazla kademe olduğunda ve kademelerden birisi devredeyken diğeri de devreye girdiği anda daha yüksek olur. Bu yüksek devreye girme akımlarını sınırlamak amacıyla kondansatörlere seri olarak reaktör bağlanır.

Oluşabilecek patlamalar neticesinde kondansatörlerin etraflarına verecekleri zararı önlemek için kondansatörler ayrı bir muhafaza içine konulmalı ve yetkisiz / ehliyetsiz kişilerin ulaşma-sını engelleyecek şekilde ortamlara konulmalı; mümkünde duvar/tel fens vb ayırıcılar tercih edilmelidir.

Kondansatörlerin enerjisi kesilmeden bu ortamlara girilmesini önleyecek önlemler alınmalıdır.